บริการ / คดีล้มละลายและฟื้นฟูกิจการ
เจ้าหนี้มีประกัน เลือกทางไหนได้บ้าง
เจ้าหนี้มีประกันมีทางเลือกมากกว่าเจ้าหนี้ทั่วไป แต่ทางเลือกเหล่านั้นมาพร้อมกำหนดเวลาและข้อกำหนดเรื่องการแจ้ง ซึ่งข้อหลังนี้ถ้าพลาด จะทำให้หลักประกันที่ถืออยู่หมดความหมายไปทั้งก้อน
สี่ทางเลือกตามมาตรา 96
พระราชบัญญัติล้มละลาย พุทธศักราช 2483 มาตรา 96 กำหนดว่าเจ้าหนี้มีประกันอาจขอรับชำระหนี้ได้ภายในเงื่อนไขสี่ประการ คือเมื่อยินยอมสละทรัพย์สินอันเป็นหลักประกันเพื่อประโยชน์แก่เจ้าหนี้ทั้งหลายแล้ว ขอรับชำระหนี้ได้เต็มจำนวน เมื่อได้บังคับเอาแก่ทรัพย์สินอันเป็นหลักประกันแล้ว ขอรับชำระหนี้สำหรับจำนวนที่ยังขาดอยู่ เมื่อได้ขอให้เจ้าพนักงานพิทักษ์ทรัพย์ขายทอดตลาดหลักประกันแล้ว ขอรับสำหรับจำนวนที่ยังขาดอยู่ และเมื่อตีราคาหลักประกันแล้ว ขอรับสำหรับจำนวนที่ยังขาดอยู่
ทางที่สี่ และอำนาจไถ่ถอน
ทางเลือกที่สี่มีกลไกตามมา เมื่อเจ้าหนี้ตีราคาหลักประกันมา เจ้าพนักงานพิทักษ์ทรัพย์มีอำนาจไถ่ถอนทรัพย์สินตามราคานั้นได้ ถ้าเห็นว่าราคานั้นไม่สมควร เจ้าพนักงานพิทักษ์ทรัพย์มีอำนาจขายทรัพย์สินตามวิธีการที่ตกลงกับเจ้าหนี้ ถ้าไม่ตกลงกันจะขายทอดตลาดก็ได้ แต่ต้องไม่ให้เสียหายแก่เจ้าหนี้นั้น และทั้งเจ้าหนี้และเจ้าพนักงานพิทักษ์ทรัพย์มีอำนาจเข้าสู้ราคาได้ เมื่อขายได้เงินสุทธิเท่าใด ให้ถือว่าเป็นราคาที่เจ้าหนี้ได้ตีมาในคำขอ
กำหนดสี่เดือนที่เดินอยู่ฝั่งเจ้าหนี้
วรรคเดียวกันวางกำหนดเวลาไว้ในทางที่เป็นคุณแก่เจ้าหนี้ คือถ้าเจ้าพนักงานพิทักษ์ทรัพย์ไม่แจ้งโดยหนังสือให้เจ้าหนี้ทราบว่าจะใช้สิทธิไถ่ถอนหรือตกลงให้ขายทรัพย์สินอันเป็นหลักประกัน ภายในกำหนดเวลาสี่เดือนนับแต่วันที่เจ้าหนี้ได้ยื่นคำขอรับชำระหนี้ ให้ถือว่ายินยอมให้ทรัพย์สินนั้นเป็นกรรมสิทธิ์แก่เจ้าหนี้ตามราคาที่เจ้าหนี้ได้ตีมา และเจ้าพนักงานพิทักษ์ทรัพย์หมดสิทธิไถ่ถอนหรือขายทรัพย์สินนั้น
มาตรา 97 ข้อผิดพลาดที่ทำให้เสียหลักประกัน
มาตรา 97 กำหนดว่า ถ้าเจ้าหนี้มีประกันขอรับชำระหนี้โดยไม่แจ้งว่าเป็นเจ้าหนี้มีประกัน เจ้าหนี้นั้นต้องคืนทรัพย์สินอันเป็นหลักประกันแก่เจ้าพนักงานพิทักษ์ทรัพย์ และสิทธิเหนือทรัพย์นั้นเป็นอันระงับ เว้นแต่จะแสดงต่อศาลได้ว่าการละเว้นนั้นเกิดขึ้นโดยพลั้งเผลอ ในกรณีเช่นนั้นศาลอาจอนุญาตให้แก้ไขข้อความในรายการแห่งคำขอรับชำระหนี้ได้ ผลที่รุนแรงเช่นนี้ทำให้การกรอกคำขอเป็นงานที่ต้องตรวจสองรอบ
ในการฟื้นฟูกิจการต่างออกไป
มาตรา 90/28 วางไว้ต่างจากคดีล้มละลาย โดยระบุว่าภายใต้บังคับมาตรา 90/12 (6) มาตรา 90/13 และมาตรา 90/14 เจ้าหนี้มีประกันจะใช้สิทธิบังคับชำระหนี้เอาจากทรัพย์สินอันเป็นหลักประกันโดยไม่ต้องขอรับชำระหนี้ในการฟื้นฟูกิจการก็ได้ แต่ต้องยอมให้เจ้าพนักงานพิทักษ์ทรัพย์หรือผู้ทำแผนตรวจดูทรัพย์สินนั้น การรู้ว่าลูกหนี้อยู่ในกระบวนการใดจึงเปลี่ยนทางเลือกทั้งชุด
PREPARE
สิ่งที่ควรเตรียม
- สัญญาหลักประกันและหลักฐานการจดทะเบียน
- รายละเอียดทรัพย์สินที่เป็นหลักประกันและสภาพปัจจุบัน
- ราคาประเมินล่าสุดและที่มาของราคานั้น
- ยอดหนี้คงค้างพร้อมดอกเบี้ยถึงวันยื่นคำขอ
- วันโฆษณาคำสั่งพิทักษ์ทรัพย์เด็ดขาด
QUESTIONS
คำถามที่พบบ่อยในเรื่องนี้
ตีราคาหลักประกันต่ำไปหรือสูงไป มีผลอย่างไร
ราคาที่ตีมามีผลสองทางพร้อมกัน เพราะเป็นทั้งฐานของจำนวนที่ยังขาดอยู่ซึ่งจะขอรับชำระหนี้ได้ และเป็นราคาที่เจ้าพนักงานพิทักษ์ทรัพย์อาจใช้สิทธิไถ่ถอน การตีต่ำจึงเพิ่มส่วนที่ขอรับชำระหนี้ได้แต่เปิดช่องให้ไถ่ถอนในราคาถูก ส่วนการตีสูงให้ผลตรงข้าม การตั้งราคาจึงควรมาจากการประเมินที่อธิบายที่มาได้
ยื่นคำขอไปแล้วเพิ่งรู้ว่าไม่ได้แจ้งเรื่องหลักประกัน
มาตรา 97 วางผลไว้ที่ต้องคืนหลักประกันและสิทธิเหนือทรัพย์นั้นระงับ แต่มีข้อยกเว้นสำหรับการละเว้นที่เกิดขึ้นโดยพลั้งเผลอ ซึ่งต้องแสดงต่อศาล สิ่งที่ควรทำจึงเป็นการรวบรวมพยานหลักฐานว่าการไม่แจ้งเกิดจากอะไร และดำเนินการโดยเร็ว เพราะข้อยกเว้นนี้ผูกกับดุลพินิจของศาลที่จะอนุญาตให้แก้ไขรายการในคำขอ
LAW
กฎหมายที่เกี่ยวข้อง
- พระราชบัญญัติล้มละลาย พุทธศักราช 2483 มาตรา 96
- พระราชบัญญัติล้มละลาย พุทธศักราช 2483 มาตรา 97
- พระราชบัญญัติล้มละลาย พุทธศักราช 2483 มาตรา 90/28
