คดีก่อสร้างเข้าอนุญาโตตุลาการ สองกำหนดเวลา
ข้อพิพาทงานก่อสร้างที่มีข้อสัญญาอนุญาโตตุลาการมีกำหนดเวลาสองชุดเดินพร้อมกัน ชุดหนึ่งมาจากตัวงาน อีกชุดหนึ่งมาจากวิธีระงับข้อพิพาท และการพลาดชุดที่สองทำให้ชุดแรกไม่มีความหมาย
กำหนดแรก มาจากตัวงาน
ประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 600 กำหนดว่า ถ้ามิได้กำหนดไว้เป็นอย่างอื่นในสัญญา ผู้รับจ้างจะต้องรับผิดเพื่อการที่ทำชำรุดบกพร่องเพียงแต่ที่ปรากฏขึ้นภายในปีหนึ่งนับแต่วันส่งมอบ หรือที่ปรากฏขึ้นภายในห้าปีถ้าการที่ทำนั้นเป็นสิ่งปลูกสร้างกับพื้นดิน นอกจากเรือนโรงทำด้วยเครื่องไม้ กำหนดนี้เดินจากวันส่งมอบ โดยไม่เกี่ยวกับว่าจะระงับข้อพิพาทด้วยวิธีใด
กำหนดที่สอง มาจากข้อสัญญาอนุญาโตตุลาการ
เมื่อสัญญามีข้อสัญญาอนุญาโตตุลาการ แล้วมีฝ่ายใดนำคดีไปฟ้องศาลแทน พระราชบัญญัติอนุญาโตตุลาการ พ.ศ. 2545 มาตรา 14 ให้คู่สัญญาฝ่ายที่ถูกฟ้องยื่นคำร้องขอให้ศาลจำหน่ายคดี ไม่ช้ากว่าวันยื่นคำให้การหรือภายในระยะเวลาที่มีสิทธิยื่นคำให้การ กำหนดนี้ไม่ได้เดินจากวันส่งมอบงานหรือวันที่พบความชำรุดบกพร่อง แต่เดินจากวันที่ถูกฟ้อง
ทำไมสองเรือนนี้จึงชนกันบ่อยในงานก่อสร้าง
งานก่อสร้างเป็นงานที่ความชำรุดบกพร่องมักปรากฏช้า และการโต้แย้งกันมักยืดเยื้อผ่านการตรวจงาน การแก้ไข และการเจรจา เมื่อฝ่ายหนึ่งตัดสินใจฟ้องศาลในที่สุด อีกฝ่ายที่คุ้นกับกรอบเวลาแบบมาตรา 600 อาจไม่ทันตั้งตัวกับกรอบที่สั้นกว่ามากตามมาตรา 14 ซึ่งเดินคู่ไปกับกำหนดยื่นคำให้การ
สิ่งที่หายไปเมื่อพลาดกำหนดตามมาตรา 14
การไม่ยื่นคำร้องภายในกำหนดตามมาตรา 14 ไม่ได้ทำให้สิทธิตามมาตรา 600 หายไป แต่ทำให้ข้อพิพาทนั้นเดินต่อในศาลแทนที่จะเดินในชั้นอนุญาโตตุลาการตามที่ตกลงกันไว้ ผลที่ตามมาจึงเป็นเรื่องของเวที องค์คณะ และวิธีพิจารณา ซึ่งในงานก่อสร้างที่อาศัยพยานผู้เชี่ยวชาญและเอกสารทางเทคนิคจำนวนมาก เป็นความต่างที่คู่สัญญาเลือกไว้ตั้งแต่ตอนร่างสัญญาด้วยเหตุผลของมันเอง
ลำดับที่ควรทำเมื่อได้รับหมายศาล
เมื่อได้รับหมายศาลในข้อพิพาทงานก่อสร้าง สิ่งที่ควรตรวจก่อนเนื้อหาคือสัญญามีข้อสัญญาอนุญาโตตุลาการหรือไม่ และกำหนดยื่นคำให้การคือวันใด เพราะสองอย่างนี้กำหนดว่ายังมีทางเลือกเรื่องเวทีอยู่หรือไม่ ส่วนการตรวจเรื่องความรับผิดเพื่อการชำรุดบกพร่องตามมาตรา 600 ยังทำต่อได้ในภายหลัง แต่การเลือกเวทีทำได้ในกรอบเวลาที่แคบกว่ามาก
PREPARE
สิ่งที่ควรเตรียม
- สัญญาก่อสร้างพร้อมข้อสัญญาระงับข้อพิพาท
- หมายศาลและวันครบกำหนดยื่นคำให้การ ถ้าถูกฟ้องแล้ว
- วันส่งมอบงานและเอกสารการตรวจรับ
- บันทึกความชำรุดบกพร่องและวันที่ปรากฏ
- สถาบันอนุญาโตตุลาการและข้อบังคับที่สัญญาระบุไว้
QUESTIONS
คำถามที่พบบ่อยในเรื่องนี้
อยากไปอนุญาโตตุลาการ แต่ถูกฟ้องศาลไปแล้ว
มาตรา 14 ให้ยื่นคำร้องขอให้ศาลจำหน่ายคดีไม่ช้ากว่าวันยื่นคำให้การหรือภายในระยะเวลาที่มีสิทธิยื่นคำให้การ สิ่งที่ต้องตรวจทันทีจึงเป็นว่ากำหนดยื่นคำให้การยังเหลืออยู่หรือไม่ เพราะถ้อยคำเปิดไว้สองทาง ส่วนรายละเอียดของข้อสัญญาอนุญาโตตุลาการและเหตุที่อาจทำให้ใช้บังคับไม่ได้ เป็นเรื่องที่ตามมาในชั้นไต่สวน
ความรับผิดห้าปีใช้กับงานก่อสร้างทุกแบบหรือไม่
มาตรา 600 แยกไว้ว่ากำหนดห้าปีใช้กับการที่ทำซึ่งเป็นสิ่งปลูกสร้างกับพื้นดิน นอกจากเรือนโรงทำด้วยเครื่องไม้ ส่วนกรณีอื่นเป็นกำหนดหนึ่งปีนับแต่วันส่งมอบ และทั้งสองกำหนดใช้เมื่อมิได้กำหนดไว้เป็นอย่างอื่นในสัญญา การอ่านข้อสัญญาเรื่องระยะเวลารับประกันผลงานควบคู่ไปด้วยจึงจำเป็น เพราะสัญญาอาจกำหนดต่างออกไป
LAW
กฎหมายที่เกี่ยวข้อง
- ประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 600
- พระราชบัญญัติอนุญาโตตุลาการ พ.ศ. 2545 มาตรา 14
