งานก่อสร้างชำรุด ผู้รับจ้างรับผิดนานแค่ไหน
เรื่องงานก่อสร้างมีกำหนดเวลาสองชุดที่คนมักสับสน คือช่วงเวลาที่ความชำรุดต้องปรากฏขึ้น กับช่วงเวลาที่ต้องฟ้องหลังจากที่มันปรากฏแล้ว ทั้งสองอย่างต้องผ่านจึงจะฟ้องได้
กำหนดแรก หนึ่งปีหรือห้าปี
ประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 600 วรรคหนึ่งกำหนดว่า ถ้ามิได้กำหนดไว้เป็นอย่างอื่นในสัญญา ผู้รับจ้างจะต้องรับผิดเพื่อการที่ทำชำรุดบกพร่องเพียงแต่ที่ปรากฏขึ้นภายในปีหนึ่งนับแต่วันส่งมอบ หรือที่ปรากฏขึ้นภายในห้าปี ถ้าการที่ทำนั้นเป็นสิ่งปลูกสร้างกับพื้นดิน นอกจากเรือนโรงทำด้วยเครื่องไม้ ความต่างระหว่างหนึ่งปีกับห้าปีจึงอยู่ที่ลักษณะของงาน ไม่ใช่มูลค่าของสัญญา
กำหนดที่สอง หนึ่งปีนับแต่ปรากฏ
มาตรา 601 กำหนดสั้นและเด็ดขาดว่า ห้ามมิให้ฟ้องผู้รับจ้างเมื่อพ้นปีหนึ่งนับแต่วันการชำรุดบกพร่องได้ปรากฏขึ้น ความชำรุดที่ปรากฏในปีที่สี่ของสิ่งปลูกสร้างจึงยังอยู่ในความรับผิดตามมาตรา 600 แต่ต้องฟ้องภายในหนึ่งปีนับแต่วันที่มันปรากฏ ไม่ใช่รอจนครบห้าปีแล้วค่อยฟ้องรวมทีเดียว
ข้อยกเว้นเมื่อมีการปิดบัง
มาตรา 600 วรรคสองกำหนดว่า ข้อจำกัดนี้มิให้ใช้บังคับเมื่อปรากฏว่าผู้รับจ้างได้ปิดบังความชำรุดบกพร่องนั้น ข้อนี้สำคัญมากในงานที่ความบกพร่องอยู่ใต้ผิวที่มองไม่เห็น เช่น งานโครงสร้างที่ถูกฉาบทับหรืองานระบบที่ฝังอยู่ในผนัง เพราะการพิสูจน์ว่ามีการปิดบังทำให้ข้อจำกัดเรื่องเวลาในวรรคหนึ่งไม่ถูกนำมาใช้
สัญญาอาจกำหนดไว้เป็นอย่างอื่น
ถ้อยคำในมาตรา 600 เริ่มด้วยคำว่าถ้ามิได้กำหนดไว้เป็นอย่างอื่นในสัญญา ซึ่งแปลว่าคู่สัญญาตกลงกันเป็นอย่างอื่นได้ สัญญารับเหมาจำนวนมากจึงมีข้อกำหนดเรื่องระยะเวลารับประกันผลงานของตัวเอง การอ่านสัญญาก่อนจึงสำคัญกว่าการจำตัวเลขในกฎหมาย และเป็นเหตุผลที่การตรวจร่างสัญญาก่อนเซ็นคุ้มกว่าการมาสู้กันทีหลังมาก
หลักฐานที่ตัดสินเรื่อง
สิ่งที่ต้องเก็บคือวันส่งมอบงานที่ชัดเจน และวันที่ความชำรุดปรากฏขึ้นครั้งแรก เพราะทั้งสองวันเป็นจุดตั้งต้นของกำหนดเวลาคนละชุด ภาพถ่ายที่มีวันที่ หนังสือแจ้งผู้รับจ้างพร้อมหลักฐานการส่ง และรายงานของวิศวกรหรือผู้ตรวจสอบ มีน้ำหนักกว่าการเล่าย้อนหลังมาก โดยเฉพาะเมื่อฝ่ายผู้รับจ้างโต้แย้งว่าความเสียหายเกิดจากการใช้งาน
PREPARE
สิ่งที่ควรเตรียม
- สัญญาจ้างพร้อมแบบ ข้อกำหนด และเอกสารแนบทั้งหมด
- หลักฐานวันส่งมอบงานและการตรวจรับ
- ภาพถ่ายความชำรุดที่มีวันที่ และวันที่พบครั้งแรก
- หนังสือแจ้งผู้รับจ้างและการตอบกลับ
- รายงานวิศวกรหรือผู้ตรวจสอบอิสระ ถ้ามี
QUESTIONS
คำถามที่พบบ่อยในเรื่องนี้
บ้านร้าวตอนปีที่สาม ยังเรียกร้องได้ไหม
มาตรา 600 ให้ผู้รับจ้างรับผิดเพื่อความชำรุดบกพร่องที่ปรากฏขึ้นภายในห้าปีถ้าการที่ทำนั้นเป็นสิ่งปลูกสร้างกับพื้นดิน นอกจากเรือนโรงทำด้วยเครื่องไม้ ความชำรุดที่ปรากฏในปีที่สามจึงยังอยู่ในกรอบ แต่มาตรา 601 ห้ามฟ้องเมื่อพ้นปีหนึ่งนับแต่วันที่ความชำรุดได้ปรากฏขึ้น จึงต้องนับจากวันที่เห็นรอยร้าวครั้งแรก ไม่ใช่จากวันส่งมอบ
ผู้รับจ้างบอกว่าเลยประกันผลงานตามสัญญาแล้ว
มาตรา 600 เปิดให้สัญญากำหนดไว้เป็นอย่างอื่นได้ ข้อกำหนดในสัญญาจึงมีผล แต่ยังต้องอ่านว่าข้อนั้นครอบคลุมความชำรุดลักษณะใด และมาตรา 600 วรรคสองยังกำหนดว่าข้อจำกัดไม่ใช้บังคับเมื่อผู้รับจ้างได้ปิดบังความชำรุดบกพร่องนั้น กรณีที่ความเสียหายอยู่ใต้ผิวงานจึงเป็นประเด็นที่ต้องดูให้ละเอียดก่อนยอมรับคำตอบนั้น
LAW
กฎหมายที่เกี่ยวข้อง
- ประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 600 และ 601
