บอกกล่าวทวงถามและบอกเลิกสัญญาให้ถูกวิธี
คดีผิดสัญญาจำนวนมากแพ้ที่จดหมายฉบับเดียว ไม่ใช่ที่ข้อเท็จจริง เพราะการบอกเลิกที่ข้ามขั้นตอนทำให้สัญญายังไม่เลิก และสิ่งที่ทำไปหลังจากนั้นกลายเป็นฝ่ายเราเองที่ผิดสัญญา
ลำดับที่กฎหมายวางไว้
ประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 387 วางหลักว่า ถ้าคู่สัญญาฝ่ายหนึ่งไม่ชำระหนี้ อีกฝ่ายหนึ่งจะกำหนดระยะเวลาพอสมควร แล้วบอกกล่าวให้ฝ่ายนั้นชำระหนี้ภายในระยะเวลานั้นก็ได้ ถ้าฝ่ายนั้นไม่ชำระหนี้ภายในระยะเวลาที่กำหนดให้ อีกฝ่ายหนึ่งจะเลิกสัญญาเสียก็ได้ ลำดับจึงเป็นสามขั้นเสมอ คือกำหนดเวลา บอกกล่าว แล้วจึงเลิก การส่งจดหมายฉบับเดียวที่เขียนว่าขอบอกเลิกสัญญาทันที จึงข้ามสองขั้นแรกไป
เวลาพอสมควรคือเท่าไหร่
กฎหมายไม่ได้กำหนดจำนวนวันไว้ตายตัว เพราะสิ่งที่พอสมควรขึ้นอยู่กับลักษณะของหนี้ที่ต้องชำระ การจ่ายเงินที่ค้างอยู่กับการก่อสร้างที่ต้องแก้งานใหม่ ย่อมต้องการเวลาไม่เท่ากัน สิ่งที่ทำได้คือกำหนดเวลาที่อธิบายเหตุผลได้ และระบุให้ชัดว่าถ้าไม่ชำระภายในกำหนดจะถือว่าสัญญาเป็นอันเลิกกัน เพื่อไม่ต้องส่งหนังสืออีกฉบับซ้ำ
สิทธิเลิกสัญญาระงับได้
มาตรา 393 กำหนดว่า ถ้ามิได้กำหนดระยะเวลาไว้ให้ใช้สิทธิเลิกสัญญา คู่สัญญาอีกฝ่ายหนึ่งจะกำหนดระยะเวลาพอสมควรแล้วบอกกล่าวให้ฝ่ายที่มีสิทธิเลิกสัญญานั้นแถลงให้ทราบภายในระยะเวลานั้นก็ได้ว่าจะเลิกสัญญาหรือหาไม่ ถ้ามิได้รับคำบอกกล่าวเลิกสัญญาภายในระยะเวลานั้น สิทธิเลิกสัญญาก็เป็นอันระงับสิ้นไป ฝ่ายที่ถือสิทธิไว้เฉย ๆ โดยไม่ตัดสินใจจึงอาจเสียสิทธินั้นไปเอง
ส่งอย่างไรให้พิสูจน์ได้
หนังสือที่ดีที่สุดไม่มีประโยชน์ถ้าพิสูจน์ไม่ได้ว่าไปถึงอีกฝ่าย จึงควรส่งไปยังภูมิลำเนาหรือที่อยู่ตามที่ระบุไว้ในสัญญา เก็บใบตอบรับและซองไว้ทั้งชุด และถ้าสัญญากำหนดวิธีบอกกล่าวไว้เป็นการเฉพาะ เช่น ต้องส่งไปยังที่อยู่ใดหรือถึงบุคคลใด ก็ต้องทำตามนั้น เพราะการไม่ทำตามข้อสัญญาเองก็ทำให้การบอกกล่าวเสียไปได้เช่นกัน
เขียนอะไรบ้างในหนังสือ
หนังสือที่ใช้ได้จริงต้องระบุสัญญาฉบับที่อ้างถึง ข้อเท็จจริงว่าอีกฝ่ายไม่ชำระหนี้ในเรื่องใด จำนวนหรือสิ่งที่ต้องชำระ ระยะเวลาที่กำหนดให้ และผลที่จะตามมาถ้าไม่ชำระภายในกำหนด การเขียนกว้าง ๆ ว่าท่านผิดสัญญาโดยไม่ระบุว่าผิดข้อใดและต้องทำอะไรจึงจะถือว่าแก้ไขแล้ว ทำให้หนังสือนั้นใช้เป็นฐานของการเลิกสัญญาได้ยาก
PREPARE
สิ่งที่ควรเตรียม
- สัญญาฉบับสมบูรณ์พร้อมเอกสารแนบและฉบับแก้ไขเพิ่มเติม
- หลักฐานว่าอีกฝ่ายไม่ชำระหนี้ในเรื่องใด
- หนังสือที่เคยส่งไปแล้ว พร้อมใบตอบรับและซอง
- การโต้ตอบระหว่างคู่สัญญา เก็บไว้ทั้งบทสนทนา
- หลักฐานความเสียหายที่เกิดขึ้นแล้ว
QUESTIONS
คำถามที่พบบ่อยในเรื่องนี้
ส่งหนังสือบอกเลิกสัญญาไปแล้วโดยไม่ได้ให้เวลา ทำอย่างไรได้
ในหลายกรณีแก้ได้ด้วยการส่งหนังสือใหม่ที่ทำตามลำดับในมาตรา 387 ให้ครบ คือกำหนดเวลาพอสมควรแล้วบอกกล่าวให้ชำระ ปัญหาที่ต้องดูเพิ่มคือระหว่างที่เข้าใจว่าสัญญาเลิกไปแล้ว ได้ทำอะไรลงไปบ้าง เช่น หยุดงานหรือไปจ้างรายอื่น เพราะการกระทำเหล่านั้นอาจกลายเป็นการผิดสัญญาของฝ่ายเราเอง
อีกฝ่ายบอกให้เราตัดสินใจภายในสิบห้าวันว่าจะเลิกสัญญาหรือไม่
นั่นคือการใช้สิทธิตามมาตรา 393 ซึ่งกำหนดว่าถ้าไม่ได้รับคำบอกกล่าวเลิกสัญญาภายในระยะเวลาที่กำหนด สิทธิเลิกสัญญาเป็นอันระงับสิ้นไป จึงไม่ควรปล่อยผ่าน ควรตัดสินใจภายในกำหนดและตอบเป็นหนังสือ ไม่ว่าจะเลือกทางใดก็ตาม
LAW
กฎหมายที่เกี่ยวข้อง
- ประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 387 และ 393
