บริการ / การบังคับคดีและสืบทรัพย์
บังคับคดีสิบปี นับจากวันไหน และทำอะไรได้ก่อนหมด
คำพิพากษาที่ชนะมาไม่ได้อยู่กับเราตลอดไป มีอายุของมัน และจุดที่คนนับผิดบ่อยที่สุดคือเข้าใจว่านับจากวันที่คดีถึงที่สุด ทั้งที่ตัวบทเขียนไว้ต่างจากนั้น
นับจากวันที่มีคำพิพากษาหรือคำสั่ง
ประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง มาตรา 274 วรรคหนึ่งกำหนดว่า ถ้าลูกหนี้ตามคำพิพากษามิได้ปฏิบัติตามคำบังคับ เจ้าหนี้ตามคำพิพากษาชอบที่จะร้องขอให้มีการบังคับคดีโดยวิธียึดทรัพย์สิน อายัดสิทธิเรียกร้อง หรือบังคับคดีโดยวิธีอื่น ภายในสิบปีนับแต่วันที่มีคำพิพากษาหรือคำสั่ง ถ้อยคำนี้ผูกกับวันที่มีคำพิพากษา ไม่ใช่วันที่คดีถึงที่สุดหรือวันที่ลูกหนี้ผิดนัด
เริ่มไว้แล้วทำต่อได้จนจบ
มาตรา 274 วรรคหนึ่งตอนท้ายกำหนดว่า ถ้าเจ้าหนี้ตามคำพิพากษาได้ร้องขอให้เจ้าพนักงานบังคับคดียึดทรัพย์สินหรืออายัดสิทธิเรียกร้องใดไว้ หรือได้ดำเนินการบังคับคดีโดยวิธีอื่นไว้บางส่วนแล้วภายในระยะเวลาดังกล่าว ก็ให้ดำเนินการบังคับคดีแก่ทรัพย์สินหรือสิทธิเรียกร้องนั้นต่อไปจนแล้วเสร็จได้ กระบวนการที่เริ่มไว้ทันจึงไม่ถูกตัดกลางคัน แม้จะเดินต่อไปเกินสิบปี
หนี้ที่ชำระเป็นงวดนับต่างออกไป
มาตรา 274 วรรคสองกำหนดว่า ถ้าคำพิพากษาหรือคำสั่งกำหนดให้ชำระหนี้เป็นงวด เป็นรายเดือน หรือเป็นรายปี หรือกำหนดให้ชำระหนี้อย่างใดในอนาคต ให้นับระยะเวลาสิบปีตั้งแต่วันที่หนี้ตามคำพิพากษานั้นอาจบังคับให้ชำระได้ คำพิพากษาที่ให้ผ่อนชำระยาวหลายปีจึงมีจุดตั้งต้นของแต่ละงวดต่างกัน ไม่ใช่จุดเดียวทั้งฉบับ
ผู้รับโอนสิทธิบังคับคดีได้
มาตรา 274 วรรคสามกำหนดว่า ถ้าสิทธิเรียกร้องตามคำพิพากษาเป็นการให้ชำระเงิน ส่งคืนหรือส่งมอบทรัพย์เฉพาะสิ่ง บุคคลซึ่งได้รับโอนหรือรับช่วงสิทธิตามคำพิพากษานั้นมีอำนาจบังคับคดีได้ โดยร้องขอต่อศาลเพื่อเข้าสวมสิทธิเป็นเจ้าหนี้ตามคำพิพากษาต่อไป หนี้ที่เปลี่ยนมือไปแล้วจึงไม่ได้ตายไปกับการเปลี่ยนตัวเจ้าหนี้
สิ่งที่ควรทำเมื่อเวลาใกล้หมด
ถ้าเหลือเวลาไม่มากและยังหาทรัพย์ไม่พบ สิ่งที่ทำได้คือใช้ช่องทางไต่สวนตามมาตรา 277 เพื่อหาทรัพย์ให้เจอ และดำเนินการยึดหรืออายัดสิ่งที่พบให้ทันภายในกำหนด เพราะเมื่อได้เริ่มไว้แล้ว วรรคหนึ่งเปิดให้ทำต่อจนเสร็จ การนับวันย้อนกลับจากวันที่มีคำพิพากษาจึงควรทำตั้งแต่วันแรกที่รับเรื่อง ไม่ใช่ตอนใกล้ครบ
PREPARE
สิ่งที่ควรเตรียม
- คำพิพากษาหรือคำสั่ง พร้อมวันที่ที่ปรากฏบนเอกสาร
- คำบังคับที่ออกตามคำพิพากษา
- บันทึกว่าเคยดำเนินการบังคับคดีอะไรไปแล้วบ้าง และเมื่อใด
- หลักฐานการชำระหนี้บางส่วนของลูกหนี้ ถ้ามี
- เอกสารการรับโอนสิทธิ ถ้าไม่ได้เป็นเจ้าหนี้เดิม
QUESTIONS
คำถามที่พบบ่อยในเรื่องนี้
คดีถึงที่สุดหลังคำพิพากษาศาลชั้นต้นสามปี นับสิบปีจากวันไหน
มาตรา 274 วรรคหนึ่งใช้ถ้อยคำว่านับแต่วันที่มีคำพิพากษาหรือคำสั่ง ซึ่งเป็นคนละอย่างกับวันที่คดีถึงที่สุด และเมื่อคดีผ่านชั้นอุทธรณ์หรือฎีกา คำพิพากษาที่ใช้บังคับคือฉบับใดก็เป็นประเด็นที่ต้องดูจากตัวคำพิพากษาเอง จึงควรให้ตรวจเอกสารจริงก่อนนับ ไม่ใช่ประมาณเอา
ยึดที่ดินไว้แล้วตั้งแต่ปีที่แปด ตอนนี้เกินสิบปีแล้ว ขายได้ไหม
มาตรา 274 วรรคหนึ่งตอนท้ายกำหนดว่า ถ้าได้ร้องขอให้ยึดทรัพย์สินหรืออายัดสิทธิเรียกร้องไว้ภายในระยะเวลาดังกล่าวแล้ว ก็ให้ดำเนินการบังคับคดีแก่ทรัพย์สินนั้นต่อไปจนแล้วเสร็จได้ การยึดที่ทำไว้ทันกำหนดจึงเดินต่อได้ แต่การจะไปยึดทรัพย์รายการใหม่ที่ยังไม่ได้ยึดไว้เป็นคนละเรื่องกัน
LAW
กฎหมายที่เกี่ยวข้อง
- ประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง มาตรา 274 และ 277
