บริการ / การบังคับคดีและสืบทรัพย์
ยึดทรัพย์ขายทอดตลาด ต้องทำอะไรก่อนเคาะไม้
เจ้าของทรัพย์ที่ถูกยึดมักเริ่มหาทางแก้หลังจากทรัพย์ถูกขายไปแล้ว ซึ่งเป็นเวลาที่กฎหมายปิดประตูไปแล้วในประเด็นที่สำคัญที่สุด คือเรื่องราคา
เวลาที่มีก่อนวันขาย
ประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง มาตรา 331 วรรคสองกำหนดว่า ก่อนการขายทอดตลาด เจ้าพนักงานบังคับคดีต้องแจ้งกำหนดวัน เวลา และสถานที่ซึ่งจะทำการขายทอดตลาดให้บรรดาผู้มีส่วนได้เสียในการบังคับคดีซึ่งปรากฏตามทะเบียนหรือประการอื่นได้ทราบด้วย และกำหนดวันและเวลาขายนั้นจะต้องไม่น้อยกว่าหกสิบวันนับแต่วันยึด อายัด หรือส่งมอบทรัพย์สินนั้น ช่วงหกสิบวันนี้คือเวลาที่มีอยู่จริงสำหรับทำอะไรสักอย่าง
สิทธิเข้าสู้ราคาเอง
มาตรา 331 วรรคสามระบุไว้ตรง ๆ ว่า เพื่อให้การขายทอดตลาดเป็นไปด้วยความเที่ยงธรรม บุคคลผู้มีส่วนได้เสียในการบังคับคดีมีสิทธิเต็มที่ในการเข้าสู้ราคาเองหรือหาบุคคลอื่นเข้าสู้ราคาเพื่อให้ได้ราคาตามที่ตนต้องการ นี่เป็นเครื่องมือที่มีอยู่ในกฎหมายและใช้ได้จริง แต่ต้องเตรียมล่วงหน้า เพราะการหาผู้ซื้อและเตรียมเงินไม่ใช่สิ่งที่ทำได้ในวันขาย
ประตูที่ปิดเมื่อเคาะไม้
วรรคเดียวกันปิดท้ายว่า เมื่อเจ้าพนักงานบังคับคดีเคาะไม้ขายให้แก่ผู้เสนอราคาสูงสุดแล้ว ห้ามมิให้บุคคลผู้มีส่วนได้เสียในการบังคับคดีทั้งหลายหยิบยกเรื่องราคาที่ได้จากการขายทอดตลาดมีจำนวนต่ำเกินสมควรมาเป็นเหตุขอให้มีการเพิกถอนการขายทอดตลาดนั้นอีก ข้อโต้แย้งเรื่องราคาจึงต้องยกขึ้นก่อนเคาะไม้ ไม่ใช่หลังจากนั้น
เลขมาตราที่เปลี่ยนไปแล้ว
ข้อควรระวังคือเรื่องการคัดค้านราคาเคยอยู่ในมาตรา 309 ทวิ และยังมีข้อมูลเก่าที่อ้างเลขนั้นอยู่มาก บทบัญญัติที่ใช้บังคับปัจจุบันอยู่ในมาตรา 331 ซึ่งวางกติกาไว้ต่างจากเดิม การอ่านคำอธิบายเก่าจึงทำให้เข้าใจทั้งขั้นตอนและกำหนดเวลาคลาดเคลื่อน
สิ่งที่ควรทำทันทีเมื่อถูกยึด
อย่างแรกคือขอคัดรายงานการยึดและเอกสารในสำนวนบังคับคดี เพื่อดูว่ายึดทรัพย์รายการใด ประเมินราคาไว้เท่าใด และกำหนดขายเมื่อใด อย่างที่สองคือตรวจว่าทรัพย์ที่ยึดอยู่ในข่ายที่ยึดไม่ได้หรือไม่ และมีบุคคลอื่นเป็นเจ้าของหรือมีส่วนในทรัพย์นั้นหรือไม่ อย่างที่สามคือดูว่ายอดหนี้ที่บังคับอยู่ถูกต้องหรือไม่ เพราะทั้งสามข้อนี้ต้องจัดการภายในช่วงเวลาก่อนวันขาย
PREPARE
สิ่งที่ควรเตรียม
- รายงานการยึดทรัพย์และประกาศขายทอดตลาด
- เอกสารสิทธิของทรัพย์ที่ถูกยึด
- หลักฐานว่าบุคคลอื่นมีส่วนเป็นเจ้าของ ถ้ามี
- การประเมินราคาทรัพย์จากแหล่งอื่นเพื่อเทียบ
- ยอดหนี้ตามคำพิพากษาและรายการชำระที่เคยจ่ายไปแล้ว
QUESTIONS
คำถามที่พบบ่อยในเรื่องนี้
ทรัพย์ขายไปแล้วในราคาต่ำกว่าราคาตลาดมาก ขอเพิกถอนได้ไหม
มาตรา 331 วรรคสามห้ามผู้มีส่วนได้เสียยกเรื่องราคาต่ำเกินสมควรขึ้นเป็นเหตุขอเพิกถอนหลังเคาะไม้ขายแล้ว การโต้แย้งเรื่องราคาจึงต้องทำก่อนวันขาย ส่วนข้ออื่นที่ไม่ใช่เรื่องราคา เช่น ความไม่ชอบด้วยกฎหมายของขั้นตอนการบังคับคดี เป็นคนละประเด็นที่ต้องดูข้อเท็จจริงต่างหาก
ทรัพย์ที่ถูกยึดไม่ใช่ของลูกหนี้ แต่เป็นของเรา
กรณีนี้เป็นเรื่องของการร้องขัดทรัพย์ ซึ่งเป็นกระบวนการแยกต่างหากและมีกำหนดเวลาของตัวเอง สิ่งที่ต้องเตรียมคือหลักฐานแสดงความเป็นเจ้าของที่มีมาก่อนการยึด และควรดำเนินการทันทีที่ทราบ เพราะเมื่อทรัพย์ถูกขายไปแล้วการแก้ไขจะยากขึ้นมาก
LAW
กฎหมายที่เกี่ยวข้อง
- ประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง มาตรา 331
