คู่มือสำหรับประชาชนคือจุดอ้างอิง
พระราชบัญญัติการอำนวยความสะดวกในการพิจารณาอนุญาตของทางราชการ พ.ศ. 2558 วางระบบไว้บนเอกสารฉบับหนึ่ง คือคู่มือสำหรับประชาชนตามมาตรา 7 ซึ่งเป็นที่รวมของรายการเอกสารและหลักฐานที่ต้องยื่น มาตรา 8 อ้างถึงคู่มือนี้เป็นเกณฑ์วัดว่าคำขอถูกต้องครบถ้วนหรือไม่ ผู้ยื่นคำขอที่เริ่มจากการหาคู่มือของเรื่องนั้นก่อน จึงมีจุดอ้างอิงที่ใช้โต้แย้งได้ในภายหลัง
หน้าที่ตรวจคำขอและแจ้งทันที
มาตรา 8 วรรคหนึ่งกำหนดให้เป็นหน้าที่ของพนักงานเจ้าหน้าที่ผู้มีหน้าที่ในการรับคำขอ ที่จะต้องตรวจสอบคำขอและรายการเอกสารหรือหลักฐานที่ยื่นพร้อมคำขอให้ถูกต้องครบถ้วน หากเห็นว่าคำขอไม่ถูกต้องหรือยังขาดเอกสารหรือหลักฐานใด ให้แจ้งให้ผู้ยื่นคำขอทราบทันที ถ้าเป็นกรณีที่แก้ไขหรือเพิ่มเติมได้ในขณะนั้น ก็ให้แจ้งให้ดำเนินการให้ครบถ้วนไปเลย
บันทึกความบกพร่อง และสำเนาที่ต้องได้รับ
ถ้าเป็นกรณีที่ไม่อาจดำเนินการได้ในขณะนั้น มาตรา 8 กำหนดให้บันทึกความบกพร่องและรายการเอกสารหรือหลักฐานที่จะต้องยื่นเพิ่มเติม พร้อมทั้งกำหนดระยะเวลาที่ผู้ยื่นคำขอจะต้องดำเนินการไว้ในบันทึกนั้นด้วย และให้พนักงานเจ้าหน้าที่และผู้ยื่นคำขอลงนามไว้ในบันทึก จากนั้นให้พนักงานเจ้าหน้าที่มอบสำเนาบันทึกให้ผู้ยื่นคำขอไว้เป็นหลักฐาน สำเนาฉบับนี้คือเอกสารที่ควรเก็บไว้ที่สุดในทั้งเรื่อง
ข้อห้ามที่ผู้ยื่นคำขอมักไม่ทราบ
วรรคสามของมาตรา 8 คือหัวใจของกฎหมายฉบับนี้ ในกรณีที่ผู้ยื่นคำขอได้จัดทำคำขอถูกต้องและแนบเอกสารหรือหลักฐานครบถ้วนตามที่ระบุในคู่มือสำหรับประชาชนตามมาตรา 7 แล้ว หรือได้แก้ไขหรือยื่นเพิ่มเติมครบถ้วนตามที่เจ้าหน้าที่แนะนำหรือตามที่ปรากฏในบันทึกแล้ว พนักงานเจ้าหน้าที่จะเรียกเอกสารหรือหลักฐานเพิ่มเติมอื่นใดอีกไม่ได้ และจะปฏิเสธการพิจารณาคำขอโดยอาศัยเหตุแห่งความไม่สมบูรณ์ของคำขอไม่ได้
ข้อยกเว้น และสิ่งที่ตามมา
ข้อห้ามนั้นมีข้อยกเว้นเดียว คือกรณีที่ความไม่สมบูรณ์หรือความไม่ครบถ้วนเกิดจากความประมาทเลินเล่อหรือทุจริตของพนักงานเจ้าหน้าที่ และเป็นผลให้ไม่อาจอนุญาตได้ ในกรณีนี้ให้ผู้อนุญาตสั่งการตามที่เห็นสมควร และให้ดำเนินการทางวินัยหรือดำเนินคดีกับพนักงานเจ้าหน้าที่ที่เกี่ยวข้องโดยไม่ชักช้า ข้อยกเว้นนี้จึงผูกไว้กับความผิดของฝ่ายเจ้าหน้าที่เอง ไม่ใช่ช่องทางทั่วไปที่จะเรียกเอกสารเพิ่ม
PREPARE
สิ่งที่ควรเตรียม
- คู่มือสำหรับประชาชนของเรื่องที่ยื่นขออนุญาต
- คำขอที่ยื่นไปพร้อมรายการเอกสารที่แนบ
- ใบรับคำขอและบันทึกความบกพร่อง ถ้ามี
- รายการเอกสารที่ถูกเรียกเพิ่มในแต่ละรอบ
- วันที่ยื่นและวันที่ติดต่อกับหน่วยงานแต่ละครั้ง
QUESTIONS
คำถามที่พบบ่อยในเรื่องนี้
ถูกเรียกเอกสารเพิ่มรอบที่สามแล้ว
สิ่งแรกที่ควรทำคือเทียบสิ่งที่ยื่นไปกับคู่มือสำหรับประชาชนของเรื่องนั้น เพราะมาตรา 8 วรรคสามผูกข้อห้ามไว้กับการที่ผู้ยื่นได้ทำครบตามคู่มือหรือครบตามบันทึกความบกพร่องแล้ว ถ้าครบแล้ว ข้อห้ามเรียกเอกสารเพิ่มก็เกิดขึ้น สิ่งที่ควรมีในมือคือสำเนาบันทึกที่ลงนามร่วมกัน ซึ่งกฎหมายกำหนดให้เจ้าหน้าที่มอบให้ไว้เป็นหลักฐาน
ยื่นไปแล้วเงียบ ไม่ปฏิเสธและไม่อนุญาต
ความเงียบเป็นคนละเรื่องกับการปฏิเสธ และมีทางเดินของตัวเอง คือพระราชบัญญัติจัดตั้งศาลปกครองฯ มาตรา 9 (2) ซึ่งรับคดีที่หน่วยงานละเลยต่อหน้าที่หรือปฏิบัติหน้าที่ล่าช้าเกินสมควร โดยมีกลไกหนังสือร้องขอตามมาตรา 49 เป็นขั้นตอนก่อนหน้า ส่วนกรณีที่มีคำสั่งปฏิเสธออกมาแล้ว จะเข้าเรื่องการอุทธรณ์คำสั่งทางปกครองซึ่งมีกำหนดเวลาของตัวเองต่างหาก
LAW
กฎหมายที่เกี่ยวข้อง
- พระราชบัญญัติการอำนวยความสะดวกในการพิจารณาอนุญาตของทางราชการ พ.ศ. 2558 มาตรา 7
- พระราชบัญญัติการอำนวยความสะดวกในการพิจารณาอนุญาตของทางราชการ พ.ศ. 2558 มาตรา 8
