เก้าสิบวันนับจากอะไร
พระราชบัญญัติจัดตั้งศาลปกครองและวิธีพิจารณาคดีปกครอง พ.ศ. 2542 มาตรา 49 กำหนดว่า การฟ้องคดีปกครองจะต้องยื่นฟ้องภายในเก้าสิบวันนับแต่วันที่รู้หรือควรรู้ถึงเหตุแห่งการฟ้องคดี จุดตั้งต้นจึงไม่ใช่วันที่คำสั่งออก แต่เป็นวันที่ผู้ฟ้องคดีรู้หรือควรรู้ ซึ่งมักเป็นวันที่ได้รับแจ้งคำสั่ง และคำว่าควรรู้ทำให้การอ้างว่าไม่ได้เปิดซองจดหมายไม่ใช่คำตอบ
กรณีที่หน่วยงานเงียบ
มาตรา 49 ยังกำหนดอีกทางหนึ่งไว้ คือให้นับแต่วันที่พ้นกำหนดเก้าสิบวันนับแต่วันที่ผู้ฟ้องคดีได้มีหนังสือร้องขอต่อหน่วยงานทางปกครองหรือเจ้าหน้าที่ของรัฐเพื่อให้ปฏิบัติหน้าที่ตามที่กฎหมายกำหนด แล้วไม่ได้รับหนังสือชี้แจง หรือได้รับแต่เป็นคำชี้แจงที่ผู้ฟ้องคดีเห็นว่าไม่มีเหตุผล เส้นทางนี้ใช้กับกรณีที่หน่วยงานละเลยหรือไม่ตอบ ซึ่งต่างจากกรณีที่มีคำสั่งออกมาแล้ว
ต้องอุทธรณ์ภายในก่อน
มาตรา 49 ปิดท้ายว่า เว้นแต่จะมีบทกฎหมายเฉพาะกำหนดไว้เป็นอย่างอื่น และหนึ่งในนั้นคือพระราชบัญญัติวิธีปฏิบัติราชการทางปกครอง พ.ศ. 2539 มาตรา 44 ซึ่งกำหนดว่า ในกรณีที่คำสั่งทางปกครองไม่ได้ออกโดยรัฐมนตรีและไม่มีกฎหมายกำหนดขั้นตอนอุทธรณ์ไว้เป็นการเฉพาะ ให้คู่กรณีอุทธรณ์โดยยื่นต่อเจ้าหน้าที่ผู้ทำคำสั่งภายในสิบห้าวันนับแต่วันที่ตนได้รับแจ้งคำสั่ง คำอุทธรณ์ต้องทำเป็นหนังสือโดยระบุข้อโต้แย้งและข้อเท็จจริงหรือข้อกฎหมายที่อ้างอิง
อุทธรณ์แล้วคำสั่งยังมีผลอยู่
มาตรา 44 วรรคสองระบุไว้ชัดว่า การอุทธรณ์ไม่เป็นเหตุให้ทุเลาการบังคับตามคำสั่งทางปกครอง เว้นแต่จะมีการสั่งให้ทุเลาการบังคับ ผู้ที่คิดว่ายื่นอุทธรณ์แล้วเรื่องจะหยุดไว้ก่อนจึงเข้าใจผิด และถ้าคำสั่งนั้นมีผลกระทบทันที เช่น สั่งให้ระงับกิจการหรือให้ชำระเงิน การขอทุเลาเป็นเรื่องที่ต้องดำเนินการต่างหากและควรทำพร้อมกันไป
ขอให้พิจารณาใหม่เมื่อพ้นกำหนดอุทธรณ์
มาตรา 54 แห่งพระราชบัญญัติเดียวกันเปิดช่องไว้ว่า เมื่อคู่กรณีมีคำขอ เจ้าหน้าที่อาจเพิกถอนหรือแก้ไขเพิ่มเติมคำสั่งทางปกครองที่พ้นกำหนดอุทธรณ์แล้วได้ ในกรณีเช่นมีพยานหลักฐานใหม่อันอาจทำให้ข้อเท็จจริงที่ฟังเป็นยุติเปลี่ยนแปลงไปในสาระสำคัญ คู่กรณีที่แท้จริงมิได้เข้ามาในกระบวนพิจารณา หรือเจ้าหน้าที่ไม่มีอำนาจทำคำสั่งนั้น โดยต้องยื่นภายในเก้าสิบวันนับแต่ได้รู้ถึงเหตุนั้น
PREPARE
สิ่งที่ควรเตรียม
- คำสั่งทางปกครองฉบับที่ได้รับ พร้อมซองและวันที่ได้รับ
- เอกสารที่หน่วยงานใช้เป็นฐานในการออกคำสั่ง เท่าที่ได้รับ
- หนังสือโต้แย้งหรืออุทธรณ์ที่เคยยื่นไปแล้ว
- หลักฐานความเสียหายที่เกิดจากคำสั่งนั้น
- ใบอนุญาตหรือเอกสารสิทธิที่เกี่ยวข้อง
QUESTIONS
คำถามที่พบบ่อยในเรื่องนี้
ได้รับคำสั่งมาสามเดือนแล้ว ยังทำอะไรได้ไหม
ต้องแยกสองเส้นทาง เส้นแรกคือกำหนดอุทธรณ์สิบห้าวันตามมาตรา 44 ซึ่งน่าจะพ้นไปแล้ว เส้นที่สองคือกำหนดฟ้องเก้าสิบวันตามมาตรา 49 ซึ่งนับจากวันที่รู้หรือควรรู้ถึงเหตุแห่งการฟ้องคดี และยังมีมาตรา 54 ที่เปิดให้ขอให้เจ้าหน้าที่พิจารณาใหม่ได้ในเหตุที่กำหนดไว้ ภายในเก้าสิบวันนับแต่รู้ถึงเหตุนั้น จึงควรให้ดูวันที่ในเอกสารทั้งหมดก่อนสรุป
ยื่นอุทธรณ์ไปแล้ว ต้องหยุดทำตามคำสั่งไหม
มาตรา 44 วรรคสองกำหนดว่าการอุทธรณ์ไม่เป็นเหตุให้ทุเลาการบังคับตามคำสั่งทางปกครอง เว้นแต่จะมีการสั่งให้ทุเลาการบังคับ คำสั่งจึงยังมีผลอยู่ระหว่างการพิจารณาอุทธรณ์ ถ้าการปฏิบัติตามคำสั่งจะทำให้เกิดความเสียหายที่แก้ไขได้ยาก ควรดำเนินการขอทุเลาควบคู่ไปด้วย ไม่ใช่รอผลอุทธรณ์อย่างเดียว
LAW
กฎหมายที่เกี่ยวข้อง
- พระราชบัญญัติจัดตั้งศาลปกครองและวิธีพิจารณาคดีปกครอง พ.ศ. 2542 มาตรา 49
- พระราชบัญญัติวิธีปฏิบัติราชการทางปกครอง พ.ศ. 2539 มาตรา 44 และ 54
