ค้ำประกันแล้วโดนฟ้อง เจ้าหนี้ต้องบอกกล่าว
คนที่เซ็นค้ำประกันให้ญาติหรือเพื่อนมักคิดว่าเซ็นแล้วก็จบ ต้องรับผิดเต็มไม่ว่าอย่างไร แต่กฎหมายที่แก้ไขแล้ววางหน้าที่ไว้กับเจ้าหนี้หลายข้อ และการที่เจ้าหนี้ไม่ทำตามมีผลต่อความรับผิดโดยตรง
หน้าที่บอกกล่าวภายในหกสิบวัน
ประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 686 วรรคหนึ่งกำหนดว่า เมื่อลูกหนี้ผิดนัด ให้เจ้าหนี้มีหนังสือบอกกล่าวไปยังผู้ค้ำประกันภายในหกสิบวันนับแต่วันที่ลูกหนี้ผิดนัด และไม่ว่ากรณีจะเป็นประการใด เจ้าหนี้จะเรียกให้ผู้ค้ำประกันชำระหนี้ก่อนที่หนังสือบอกกล่าวจะไปถึงผู้ค้ำประกันมิได้ วันที่ลูกหนี้ผิดนัดจึงเป็นวันที่ต้องหาให้เจอตั้งแต่ต้น
ผลของการไม่บอกกล่าว
มาตรา 686 วรรคสองกำหนดว่า ในกรณีที่เจ้าหนี้มิได้มีหนังสือบอกกล่าวภายในกำหนดเวลาตามวรรคหนึ่ง ให้ผู้ค้ำประกันหลุดพ้นจากความรับผิดในดอกเบี้ยและค่าสินไหมทดแทน ตลอดจนค่าภาระติดพันอันเป็นอุปกรณ์แห่งหนี้รายนั้น บรรดาที่เกิดขึ้นภายหลังจากพ้นกำหนดเวลาดังกล่าว ในหนี้ที่ค้างมานานหลายปี ส่วนนี้มักเป็นเงินจำนวนไม่น้อย
ข้อสัญญาที่เพิ่มภาระผู้ค้ำประกัน
มาตรา 691 วรรคท้ายกำหนดไว้ตรง ๆ ว่า ข้อตกลงใดที่มีผลเป็นการเพิ่มภาระแก่ผู้ค้ำประกันให้มากกว่าที่บัญญัติไว้ในวรรคหนึ่ง ข้อตกลงนั้นเป็นโมฆะ สัญญาค้ำประกันแบบฟอร์มที่เขียนให้ผู้ค้ำประกันรับผิดอย่างลูกหนี้ร่วมทุกกรณีจึงไม่ได้มีผลตามที่เขียนไว้เสมอไป การอ่านสัญญาจริงจึงสำคัญกว่าการเชื่อคำบอกเล่าของฝ่ายเจ้าหนี้
จำนองเป็นคนละเรื่องกับค้ำประกัน
มาตรา 714 กำหนดว่าสัญญาจำนองต้องทำเป็นหนังสือและจดทะเบียนต่อพนักงานเจ้าหน้าที่ จำนองจึงผูกกับตัวทรัพย์ที่นำมาเป็นประกัน ต่างจากค้ำประกันซึ่งผูกกับตัวบุคคล ผู้ที่เอาที่ดินของตนไปจำนองประกันหนี้ของคนอื่น กับผู้ที่เซ็นค้ำประกัน จึงอยู่ในฐานะทางกฎหมายคนละอย่าง และมีข้อต่อสู้คนละชุด
สิ่งที่ควรทำทันทีเมื่อได้รับหนังสือ
อย่างแรกคือเก็บซองและหนังสือไว้ทั้งชุดพร้อมวันที่ที่ได้รับ เพราะวันที่เป็นสาระสำคัญของเรื่องนี้ทั้งหมด อย่างที่สองคือหาสัญญาค้ำประกันฉบับที่ตนเซ็นมาอ่านว่าค้ำหนี้รายใด วงเงินเท่าใด และมีกำหนดเวลาหรือไม่ อย่างที่สามคือหาให้ได้ว่าลูกหนี้ผิดนัดตั้งแต่เมื่อใด ซึ่งมักปรากฏอยู่ในเอกสารของฝ่ายเจ้าหนี้เอง
PREPARE
สิ่งที่ควรเตรียม
- สัญญาค้ำประกันฉบับที่ลงชื่อไว้
- หนังสือบอกกล่าวจากเจ้าหนี้ พร้อมซองและวันที่ได้รับ
- สัญญาหลักที่เป็นมูลหนี้
- หลักฐานว่าลูกหนี้ผิดนัดเมื่อใด
- โฉนดและสัญญาจำนอง ถ้ามีการนำทรัพย์ไปประกันด้วย
QUESTIONS
คำถามที่พบบ่อยในเรื่องนี้
เจ้าหนี้ไม่เคยแจ้งเลย เพิ่งมาฟ้องหลังผ่านไปสองปี
มาตรา 686 วรรคสองให้ผู้ค้ำประกันหลุดพ้นจากดอกเบี้ยและค่าสินไหมทดแทน ตลอดจนค่าภาระติดพัน บรรดาที่เกิดขึ้นภายหลังพ้นกำหนดหกสิบวัน ไม่ใช่หลุดพ้นจากหนี้ทั้งหมด แต่ในหนี้ที่ทิ้งไว้นานส่วนต่างนี้มักมากกว่าเงินต้นเสียอีก จึงเป็นประเด็นที่ควรยกขึ้นต่อสู้เสมอ
เซ็นค้ำประกันให้บริษัทที่เคยทำงานอยู่ ตอนนี้ลาออกแล้ว
การลาออกไม่ได้ทำให้สัญญาค้ำประกันสิ้นสุดลงเอง สิ่งที่ต้องดูคือถ้อยคำในสัญญาว่าค้ำประกันหนี้รายใด มีวงเงินและกำหนดเวลาหรือไม่ และหนี้ที่ถูกเรียกร้องเกิดขึ้นก่อนหรือหลังวันที่พ้นสภาพ ประกอบกับข้อจำกัดตามมาตรา 691 ที่ทำให้ข้อสัญญาซึ่งเพิ่มภาระเกินกว่าที่กฎหมายกำหนดตกเป็นโมฆะ
LAW
กฎหมายที่เกี่ยวข้อง
- ประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 686, 691 และ 714
