ห้ามหักก่อน แล้วจึงมีข้อยกเว้น
พระราชบัญญัติคุ้มครองแรงงาน พ.ศ. 2541 มาตรา 76 ห้ามมิให้นายจ้างหักค่าจ้าง ค่าล่วงเวลา ค่าทำงานในวันหยุด และค่าล่วงเวลาในวันหยุด เว้นแต่เป็นการหักเพื่อชำระภาษีเงินได้หรือเงินอื่นตามที่มีกฎหมายบัญญัติ ชำระค่าบำรุงสหภาพแรงงาน ชำระหนี้สหกรณ์ออมทรัพย์หรือหนี้เพื่อสวัสดิการที่เป็นประโยชน์แก่ลูกจ้างฝ่ายเดียวโดยได้รับความยินยอมล่วงหน้า เป็นเงินประกันตามมาตรา 10 หรือชดใช้ค่าเสียหายให้นายจ้างโดยได้รับความยินยอม และเป็นเงินสะสมตามข้อตกลงกองทุนเงินสะสม
เพดานร้อยละสิบและหนึ่งในห้า
วรรคท้ายของมาตรา 76 วางเพดานไว้สองชั้น การหักตาม (2) (3) (4) และ (5) ในแต่ละกรณีห้ามมิให้หักเกินร้อยละสิบ และจะหักรวมกันได้ไม่เกินหนึ่งในห้าของเงินที่ลูกจ้างมีสิทธิได้รับตามกำหนดเวลาการจ่ายตามมาตรา 70 เว้นแต่ได้รับความยินยอมจากลูกจ้าง ข้อสังเกตคือการหักภาษีตาม (1) ไม่อยู่ในเพดานนี้ เพราะเป็นการหักตามกฎหมายอื่น
ความเสียหายที่หักได้ต้องถึงระดับหนึ่ง
มาตรา 76 (4) ไม่ได้เปิดให้หักค่าเสียหายทุกกรณี ถ้อยคำจำกัดไว้ที่ความเสียหายซึ่งลูกจ้างได้กระทำโดยจงใจหรือประมาทเลินเล่ออย่างร้ายแรง และยังต้องได้รับความยินยอมจากลูกจ้างด้วย ความผิดพลาดในการทำงานตามปกติที่ไม่ถึงระดับนี้ จึงไม่เข้าข้อยกเว้น แม้ระเบียบภายในจะเขียนไว้ว่าหักได้
เงินประกันการทำงานตามมาตรา 10
มาตรา 10 ห้ามมิให้นายจ้างเรียกหรือรับหลักประกันการทำงานหรือหลักประกันความเสียหายในการทำงาน ไม่ว่าจะเป็นเงิน ทรัพย์สินอื่น หรือการค้ำประกันด้วยบุคคล เว้นแต่ลักษณะหรือสภาพของงานที่ทำนั้นลูกจ้างต้องรับผิดชอบเกี่ยวกับการเงินหรือทรัพย์สินของนายจ้างซึ่งอาจก่อให้เกิดความเสียหายแก่นายจ้างได้ ส่วนลักษณะงาน ประเภท จำนวนมูลค่า และวิธีการเก็บรักษาหลักประกัน ให้เป็นไปตามที่รัฐมนตรีประกาศกำหนด
การคืนเงินประกันภายในเจ็ดวัน
เมื่อนายจ้างเลิกจ้าง หรือลูกจ้างลาออก หรือสัญญาประกันสิ้นอายุ มาตรา 10 กำหนดให้นายจ้างคืนหลักประกันพร้อมดอกเบี้ย ถ้ามี ภายในเจ็ดวันนับแต่วันนั้น และมาตรา 9 ระบุการไม่คืนหลักประกันที่เป็นเงินตามมาตรา 10 วรรคสองไว้ในบทเดียวกับการไม่จ่ายค่าจ้าง คือเสียดอกเบี้ยร้อยละสิบห้าต่อปีในระหว่างผิดนัด และเงินเพิ่มอีกร้อยละสิบห้าทุกเจ็ดวันหากจงใจไม่คืนโดยปราศจากเหตุผลอันสมควร
PREPARE
สิ่งที่ควรเตรียม
- สลิปเงินเดือนทุกงวดที่มีรายการหัก
- ระเบียบหรือข้อบังคับที่นายจ้างอ้างเป็นฐานในการหัก
- หนังสือยินยอมที่เคยเซ็นไว้ ถ้ามี
- หลักฐานการวางเงินประกันและจำนวนเงิน
- ลักษณะงานที่ทำจริงและทรัพย์สินที่รับผิดชอบ
QUESTIONS
คำถามที่พบบ่อยในเรื่องนี้
เซ็นยินยอมให้หักไว้ตอนเข้างาน
ความยินยอมเป็นองค์ประกอบหนึ่งของข้อยกเว้นตามมาตรา 76 จริง แต่ไม่ได้ทำให้การหักทุกแบบชอบด้วยกฎหมาย เพราะยังต้องเข้ากรณีใดกรณีหนึ่งใน (1) ถึง (5) ก่อน เช่นการหักค่าเสียหายยังต้องเป็นความเสียหายที่เกิดจากการจงใจหรือประมาทเลินเล่ออย่างร้ายแรง หนังสือยินยอมกว้าง ๆ ที่เซ็นล่วงหน้าจึงไม่ได้ครอบคลุมทุกรายการที่ถูกหักไป
ลาออกแล้วนายจ้างไม่คืนเงินประกัน
มาตรา 10 กำหนดเวลาคืนไว้ที่เจ็ดวันนับแต่วันที่ลูกจ้างลาออก โดยไม่ได้ผูกไว้กับการส่งมอบงานหรือการตรวจสอบภายในให้เสร็จก่อน หากพ้นกำหนดแล้ว มาตรา 9 ให้ดอกเบี้ยร้อยละสิบห้าต่อปีในระหว่างผิดนัด และเงินเพิ่มทุกเจ็ดวันในกรณีที่จงใจไม่คืนโดยปราศจากเหตุผลอันสมควร
LAW
กฎหมายที่เกี่ยวข้อง
- พระราชบัญญัติคุ้มครองแรงงาน พ.ศ. 2541 มาตรา 10
- พระราชบัญญัติคุ้มครองแรงงาน พ.ศ. 2541 มาตรา 76
- พระราชบัญญัติคุ้มครองแรงงาน พ.ศ. 2541 มาตรา 9
