สิทธิตั้งต้นอยู่ที่มาตรา 30
พระราชบัญญัติคุ้มครองแรงงาน พ.ศ. 2541 มาตรา 30 กำหนดว่าลูกจ้างซึ่งทำงานติดต่อกันมาแล้วครบหนึ่งปีมีสิทธิหยุดพักผ่อนประจำปีได้ปีหนึ่งไม่น้อยกว่าหกวันทำงาน โดยให้นายจ้างเป็นผู้กำหนดวันหยุดดังกล่าวให้ล่วงหน้าหรือกำหนดตามที่ตกลงกัน ในปีต่อมานายจ้างอาจกำหนดให้มากกว่าหกวันทำงานก็ได้ และนายจ้างกับลูกจ้างอาจตกลงกันล่วงหน้าให้สะสมและเลื่อนวันหยุดที่ยังมิได้หยุดในปีนั้นรวมเข้ากับปีต่อ ๆ ไปได้
วรรคหนึ่ง วันหยุดของปีที่ออก
มาตรา 67 วรรคหนึ่งกำหนดว่า ในกรณีที่นายจ้างเลิกจ้างโดยมิใช่กรณีตามมาตรา 119 ให้นายจ้างจ่ายค่าจ้างสำหรับวันหยุดพักผ่อนประจำปีในปีที่เลิกจ้างตามส่วนของวันหยุดที่ลูกจ้างพึงมีสิทธิได้รับตามมาตรา 30 ข้อสังเกตคือวรรคนี้พูดถึงการเลิกจ้างเท่านั้น และยกเว้นการเลิกจ้างตามมาตรา 119 ซึ่งเป็นกรณีที่นายจ้างไม่ต้องจ่ายค่าชดเชย
วรรคสอง วันหยุดสะสม
วรรคสองวางไว้กว้างกว่ามาก คือในกรณีที่ลูกจ้างเป็นฝ่ายบอกเลิกสัญญาหรือนายจ้างเลิกจ้าง ไม่ว่าการเลิกจ้างนั้นเป็นกรณีตามมาตรา 119 หรือไม่ก็ตาม ให้นายจ้างจ่ายค่าจ้างสำหรับวันหยุดพักผ่อนประจำปีสะสมที่ลูกจ้างพึงมีสิทธิได้รับตามมาตรา 30 ถ้อยคำว่าไม่ว่าจะเป็นกรณีตามมาตรา 119 หรือไม่ก็ตาม เป็นจุดที่คนอ่านผ่านบ่อยที่สุด และเป็นจุดที่ทำให้วันหยุดสะสมต่างจากวันหยุดของปีที่ออก
ผลของสองวรรคเมื่อวางคู่กัน
เมื่ออ่านคู่กันจะได้ภาพที่ชัด ลาออกเอง ได้วันหยุดสะสม ถูกเลิกจ้างธรรมดา ได้ทั้งวันหยุดสะสมและวันหยุดตามส่วนของปีที่เลิกจ้าง ถูกเลิกจ้างตามมาตรา 119 ยังได้วันหยุดสะสม แม้จะไม่ได้ค่าชดเชยและไม่ได้วันหยุดของปีที่เลิกจ้าง ความเข้าใจที่ว่าถูกไล่ออกเพราะทำผิดแล้วไม่ได้อะไรเลย จึงไม่ตรงกับถ้อยคำของมาตรา 67 วรรคสอง
กำหนดเวลาจ่ายและดอกเบี้ยเมื่อผิดนัด
มาตรา 70 วรรคท้ายกำหนดว่าในกรณีที่นายจ้างเลิกจ้าง ให้จ่ายค่าจ้างและเงินที่นายจ้างมีหน้าที่ต้องจ่ายตามพระราชบัญญัตินี้ตามที่ลูกจ้างมีสิทธิได้รับ ภายในสามวันนับแต่วันที่เลิกจ้าง และมาตรา 9 กำหนดให้นายจ้างเสียดอกเบี้ยในระหว่างเวลาผิดนัดร้อยละสิบห้าต่อปี ถ้าจงใจไม่จ่ายโดยปราศจากเหตุผลอันสมควร เมื่อพ้นเจ็ดวันนับแต่วันถึงกำหนด ให้เสียเงินเพิ่มอีกร้อยละสิบห้าของเงินที่ค้างจ่ายทุกระยะเวลาเจ็ดวัน
PREPARE
สิ่งที่ควรเตรียม
- สัญญาจ้างและข้อบังคับเกี่ยวกับการทำงานส่วนที่ว่าด้วยวันหยุด
- บันทึกวันลาย้อนหลังทุกปีที่ทำงาน
- ข้อตกลงเรื่องการสะสมวันหยุด ถ้ามีเป็นหนังสือ
- หนังสือเลิกจ้างและเหตุผลที่ระบุไว้
- สลิปเงินเดือนย้อนหลังเพื่อคำนวณค่าจ้างต่อวัน
QUESTIONS
คำถามที่พบบ่อยในเรื่องนี้
นายจ้างบอกว่าไม่ใช้ก็ถือว่าสละสิทธิ
มาตรา 67 ไม่ได้เขียนเงื่อนไขว่าลูกจ้างต้องขอใช้ก่อนจึงจะได้เงิน และมาตรา 30 วางหน้าที่กำหนดวันหยุดล่วงหน้าไว้ที่นายจ้าง ข้อบังคับที่เขียนว่าไม่ใช้แล้วสละสิทธิจึงต้องดูว่าขัดกับสิทธิตามมาตรา 67 หรือไม่ ประเด็นนี้ตัดสินที่ถ้อยคำของข้อบังคับกับข้อเท็จจริงว่าใครเป็นผู้กำหนดวันหยุด
ทำงานยังไม่ครบหนึ่งปีแล้วลาออก
มาตรา 30 ให้สิทธิเมื่อทำงานติดต่อกันครบหนึ่งปี ส่วนลูกจ้างที่ยังไม่ครบหนึ่งปี วรรคสองของมาตรา 30 เขียนว่านายจ้างอาจกำหนดวันหยุดพักผ่อนประจำปีให้โดยคำนวณตามส่วนก็ได้ ซึ่งเป็นถ้อยคำที่ให้ทางเลือกแก่นายจ้าง ไม่ใช่หน้าที่ สิ่งที่ต้องดูจึงเป็นสัญญาจ้างหรือข้อบังคับว่าให้สิทธิไว้เองหรือไม่
LAW
กฎหมายที่เกี่ยวข้อง
- พระราชบัญญัติคุ้มครองแรงงาน พ.ศ. 2541 มาตรา 30
- พระราชบัญญัติคุ้มครองแรงงาน พ.ศ. 2541 มาตรา 67
- พระราชบัญญัติคุ้มครองแรงงาน พ.ศ. 2541 มาตรา 70
- พระราชบัญญัติคุ้มครองแรงงาน พ.ศ. 2541 มาตรา 9
